A A A
  • Protetyka stomatologiczna
    Protetyka stomatologiczna
  • Proteza całkowita
    Proteza całkowita
  • Proteza szkieletowa bezklamrowa
    Proteza szkieletowa bezklamrowa
  • Wkłady koronowe
    Wkłady koronowe
  • Wkłady koronowe
    Wkłady koronowe
  • Licówka
    Licówka
  • Licówka
    Licówka
  • Mosty
    Mosty
  • Mosty
    Mosty
  • Korony
    Korony

Protetyka

 

Protetyka stomatologiczna

jest działem stomatologii, który specjalizuje się w odbudowywaniu lub odtwarzaniu brakujących tkanek zęba. Jej celem jest odzyskanie czynności, funkcji fizjologicznych i estetycznych uzębienia. Innymi słowy zajmuje się poprawianiem oraz odtwarzaniem prawidłowego układu zębów.

 

Do odtworzenia wykorzystuje się uzupełnienie protetyczne. Mogą one być:

- stałe (nie dające się usunąć z ust);

- ruchome (dające się wyjąć z ust);

- kombinowane (protezy ruchome połączone z uzupełnieniami stałymi za pomocą zasuw, zatrzasków, rygli lub koron teleskopowych).

 

Do uzupełnień protetycznych ruchomych zalicza się m.in. protezy akrylowe, protezy szkieletowe (na podbudowie metalowej), protezy nylonowe, czyli uzupełnienia, które pacjenci mogą sami wyjmować z jamy ustnej.

 

Z kolei do stałych uzupełnień protetycznych zaliczamy m.in. uzupełnienia ceramiczne – korony i mosty (porcelana na podbudowie metalowej lub bezmetalowej – bardziej estetyczne).

 

 

 

Proteza

to ruchoma jest to nie zamocowane na stałe w jamie ustnej uzupełnienie protetyczne, składające się m.in. ze sztucznych zębów, zastępujących wszystkie lub niektóre naturalne zęby pacjenta. Uzupełnieniem to pacjent może sam wyjąć z jamy ustnej.      

 

Rodzaje protez:

- całkowite - odbudowujące całe uzębienie w łuku zębowym;

- częściowe - odbudowujących część łuku zębowego, gdy pacjent posiada część zębów własnych;

 

Protezy ruchome składają się z płyty pokrywającej podniebienie - w protezach całkowitych pokrywają je z pełni, natomiast w częściowych jedynie w pewnym stopniu. W protezach częściowych płyta może być wykonana ze stopu metalu - tzw. proteza szkieletowa. Na płycie protezy osadza się zęby. W protezach częściowych osadza się także klamry, utrzymujące tą protezę.

 

Protezy całkowite

Ruchome uzupełnienie protetyczne, wykonywane przy całkowitym braku uzębienia. Ma do spełnienia odbudowę utraconej czynności żucia, poprawę wymowy, oraz przywrócenie wyglądu estetycznego. 

 

Skutki całkowitej utraty zębów:

- następuje zmniejszenie wysokości dolnej części twarzy ze względu na skrócenie wymiaru pionowego, wynikającej z utraty zębów;

- mogą też być negatywne konsekwencje dla stawów skronowo – żuchwowych;

- degeneratywne zmiany i przemodelowanie powierzchni zgryzu może wystąpić, jeżeli wymiar pionowy nie zostanie odtworzony przez oprotezowanie;

- ze względu na zanik wyrostka zębodołowego przyczepy mięśniowe wydają się zmniejszać głębokość przedsionków;

 

PROTEZY CZĘŚCIOWE

Generalnie procedury kliniczne i laboratoryjne realizowane przy wykonywaniu protez częściowych są takie same jak w przypadku protez całkowitych.

 

Na protezę częściową składają się następujące części:

- sztuczne zęby wykonane z porcelany lub akrylu;

- klamry, dzięki którym proteza jest utrzymywana na zachowanych zębach własnych; rzadko wykonywane są protezy bez klamer;

- płyta, która łączy w całość poszczególne elementy- może ona być wykonana z żywicy akrylowej lub metalu lub ich kombinacji;

 

Proteza szkieletowa klayczna

Delikatna i lekka konstrukcja metalowa zapewnia nieporównywalny komfort w stosunku do grubej plastikowej płyty typowych protez osiadających. 

 

Proteza szkieletowa bezklamrowa

W przeciwieństwie do protez klasycznych nie posiada widocznych klamer. Konstrukcja oparta jest na precyzyjnych zatrzaskach ukrytych w koronach zębów.

 

 

HIGIENA PROTEZ

 

Protezy całkowite:

- zaleca się dokładne czyszczenie protez po posiłkach szczoteczką, należy unikać szorowania, ponieważ spowoduje to ścieranie.

- dobrze dopasowane protezy można trzymać w ustach przez noc, co pomaga w przyzwyczajaniu się mieśni. Jednakże zazwyczaj korzystne dla tkanek jest wyjmowanie protez na noc.         

 

Protezy częściowe:

- należy szczególnie starannie czyścić wszystkie własne zęby i dziąsła przykryte przez protezy;

- proteza musi być wyjmowana po każdym posiłku i przynajmniej spłukana, aby usunąć pozostałości jedzenia;

- powinna być czyszczona szczoteczką, jednakże inną niż ta, którą czyszczone są zęby, najlepsza do tego celu jest specjalna szczotka do protez;

- protez nie czyścić pastą do zębów, po jej wyjęciu opłukać i schować do suchego pojemniczka, nie moczyć w wodzie;

- protezę należy wyjmować na noc;

- pacjent powinien co 6 miesięcy zgłaszać się do kontroli, aby wszelkie zmiany tkanek miękkich jamy ustnej, wynikające z noszenia protezy, mogły być wykryte w celu dokonania koniecznych korekt mogących zapobiegać problemom z przyzębiem brzeżnym;     

 

 

 

Wkłady koronowe (inlay)

Są one dopasowane do ubytku w koronie zęba i prawie identyczne jak odbudowy amalgamatowe, z pewnymi modyfikacjami. Ubytek przygotowany do założenia amalgamatu ma podcięcia zwiększające mechaniczną retencję wypełnienia, natomiast ściany ubytku przygotowanego do założenia wkładu koronowego mają ściany rozchodzące się, co pozwala na wkładanie i wyjmowanie gotowego wkładu.

 

 

 

Licówka

jest uzupełnieniem pojedynczego zęba. Służy kosmetycznemu pokryciu zaburzeń koloru i kształtu zęba. Jest bardziej zachowawczym uzupełnieniem, jeżeli chodzi o tkanki zęba niż korona, ale można ją zastosować tylko w szczególnych sytuacjach, gdy nie ma znacznej utraty tkanek zęba, a potrzebna jest tylko poprawa koloru zęba.

Licówka podobna do sztucznego paznokcia jest naklejana na przednią powierzchnię zęba. Zdejmowana jest tutaj cienka warstwa szkliwa po to, aby uzyskać miejsce na nałożenie licówki. Następnie pobierany jest wycisk, z którego odlewany jest model. Licówki wykonywane metodą pośrednią najczęściej są robione z porcelany. Gotowa licówka jest dopasowywana i przytwierdzana do zęba za pomocą żywicy łączącej.

Licówka jest bardzo delikatna, ale wzmocniona dzięki umocowaniu do tkanki zęba. Trzeba obchodzić się z nią bardzo delikatnie. 

 

 

 

 Most

protetyczny jest zbudowany wedle takich samych zasad, jak most przez rzekę. Składa się on z przęsła opartego na obu końcach na filarach.

Aby można było wykonać most, na obu brzegach luki muszą znajdować się zęby. Mosty mogą być uzupełniane niewielkich przestrzeni, przy utracie jednego lub dwóch zębów.

 

RODZAJE MOSTÓW:

- mosty konwencjonalne- zazwyczaj wykonane są z porcelany i stopu metalu, a następnie cementowane na przygotowanych zębach filarowych;

- mosty mocowane za pomocą  na bazie żywic- mają prostszą budowę, mogą być wykonane ze stopu złota lub metali nieszlachetnych i porcelany. Są mocowane na kikutach zębów filarowych za pomocą materiałów łączących;

 

ZALETY STOSOWANIA MOSTÓW:

- pacjent czuje się z zacementowanym mostem tak, jakby były to jego własne zęby; może gryźć i śmiać się bez obaw, że uzupełnienie przesunie się lub wypadnie;

- pacjent może czyścić most jak, jakby były to jego własne zęby;

- zacementowany most nie zakłóca mowy ani nie zabiera miejsca dla języka;

- zacementowany most jest bardzo estetyczny;

 

WADY MOSTÓW:

- zęby sąsiadujące z luką są poddawane opracowaniu; jeżeli zęby te również wymagają założenia koron, uzupełnieni to jest wskazane; jeżeli zęby te są zdrowe, założenie mostu będzie się wiązać z poniesieniem wysokich kosztów biologicznych;

- pacjent musi bardzo dokładnie czyścić okolicę mostu i często zgłaszać się na wizyty kontrolne; zęby pod koronami mogą ulec próchnicy i chorobie przyzębia, co może doprowadzić do niepowodzenia leczenia;

- potrzebnych jest kilka dłużysz wizyt, muszą one być dostosowane również do przebiegu złożonych prac laboratoryjnych związanych z wykonaniem mostu;

- most jest uzupełnieniem trudnym do wykonania i dlatego kosztownym;

 

PRZECIWSKAZANIA DO ZAŁOŻENIA MOSTU

 

Nie wszystkie przestrzenie powstałe w wyniku utraty zębów mogą być uzupełniane za pomocą mostu. W niektórych przypadkach założenie mostu jest wykluczone z następujących przyczyn:

- zła higiena jamy ustnej oraz aktywna choroba przyzębia lub próchnica;

- zęby filarowe są po urazie lub znacznie osłabione z powodu próchnicy lub złamania;

- brak dystalnego zęba filarowego;

- duża liczba brakujących zębów, które należałoby uzupełnić;

- zęby filarowe są mocno przechylone, nie można ich opracować tak, aby uzyskać równoległość filarów bez nadmiernego ścięcia tkanki zęba;

 

W przypadku znacznych braków po obu stronach łuku zębowego zastosowanie implantów lub protezy częściowej może okazać się korzystniejsze.

 

 

 

Korona

to stałe uzupełnienie protetyczne odtwarzające znaczny ubytek korony klinicznej zęba. Przypomina ona naparstek, który pokrywa i chroni jeden ząb. Tkanki zęba są zdejmowane wokół całego jego obwodu, pozostawiając kikut zęba, na którym założona będzie korona. Następnie pobrany zostaje wycisk kikuta, z którego odlewany jest model, na podstawie którego wykonana jest korona.

 

Zastosowanie koron:

do odbudowy kształtu mocno zniszczonych zębów;

do poprawy estetyki zębów;

do wzmocnienia osłabionych zębów;

jako filar mostu;

 

RODZAJE KORON

 

Korona z porcelany napalanej na metal

Są to najczęściej stosowane korony, ponieważ są one zarówno wytrzymałe, jak i estetyczne. Najpierw odlewany jest cienki „naparstek” ze stopu metali, który pasuje swoim kształtem do kikuta zęba. Następnie metal zalewany jest porcelaną na stałe. Służy ona do zamaskowania metalu oraz do odtworzenia kształtu i koloru zęba pacjenta. Metal i porcelana tworzą jedną całość.

 

Całkowite korony ceramiczne

Są one najbardziej estetyczne spośród obecnie wykonywanych. Jednak nie są tak wytrzymałe jak korony z porcelany napalanej na metal i dlatego stosowane są głównie na zęby przednie. Całkowite korony porcelanowe nie mają wewnętrznego wzmocnienia z metalu. Są one bardzo estetyczne, ale wymagają mocowania na kikucie za pomocą materiałów łączących.

 

Korony ze złota

Są one wykonane ze stopu złota. Jest to mocna odbudowa i szczególnie zalecana pacjentom silnie zaciskającym zęby, a zwłaszcza, gdy nie ma wystarczająco dużo miejsca na koronę porcelanową.