A A A

Dentofobia

 

Dentofobia to specyficzna fobia oznaczająca lęk przed wizytą u dentysty. Przejawia się głównie strachem nieproporcjonalnym do tego, co może spotkać cierpiącą na nią osobę w gabinecie stomatologicznym. Osoba taka ma nieprzeparte pragnienie uniknięcia tej sytuacji, mimo, iż wie, że jej obawy są bezzasadne i irracjonalne.

 

Przeżywanie takiego lęku może przybierać różne postacie- od lekkiego niepokoju do przerażenia i paniki. Szacuje się, że silny strach przed dentystą dotyczy nawet 16-20% osób dorosłych, z czego 60 –80% z nich obawia się wizyty u dentysty, a 5% w ogóle ich unika.

 

Za najczęstszą przyczynę powstawania strachu przed wizytą u dentysty uznaje się przeżyte we wczesnym wieku negatywne doświadczenia czy wręcz traumy związane z zabiegami dentystycznymi.

 

Jednak strach przed dentystą może powstawać także w inny sposób, a mianowicie przez modelowanie i odbiór negatywnych informacji, które są związane z funkcjonowaniem poznawczym człowieka. Na pewno duży wpływ będzie miało to, jak dorośli reagują na wizytę u dentysty i czy ich lęk udziela się dzieciom. Może to także być traumatycznym przeżyciem dla małego dziecka, dla którego widok bezsilnego, przerażonego rodzica jest bardzo zagrażający.   

 

Wśród przyczyn powstawania dentofobii trzeba jeszcze uwzględnić czynnik dyspozycji jednostki, czyli ogólny poziom lęku, który charakteryzuje osobę. Niezależnie jednak od tego, jaki jest powód powstawania lęku przed wizytą u dentysty, ważne jest to, że jest on subiektywnie podobnie doświadczany przez cierpiące nań osoby.

 

Prawdopodobieństwo wcześniejszego rozwinięcia się strachu przed dentystą jest siedmiokrotnie większe u osób , które są nerwowe, wrażliwe, ze skłonnością do martwienia się. Z kolei dwukrotnie częściej taki strach rozwija się u osób, które nie odwiedzały dentysty regularnie oraz u tych, które przeżyły dużą liczbę zabiegów dentystycznych w okresie późnej adolescencji. Następnie wystąpienie strachu przed dentystą dwukrotnie częściej dotyczyło osób, które utraciły jeden ząb lub więcej w wyniku zabiegów (z wyjątkiem zębów mądrości) i przeżyły dużo zabiegów dentystycznych przed 15. rokiem życia.

 

Ważne jest jednak,  by rozróżnić pojęcie strachu od lęku przed dentystą. Strach (dentofobia) wiąże się z silną potrzebą uniknięcia wizyty, tego wszystkiego, co wywołuje negatywny stan, podczas gdy lęk przejawiałby się bardziej jako negatywne przewidywania, tendencja do martwienia się w związku z wizytą u stomatologa.

 

Istnieje również pewnie typ osób, które same narażają się na ryzyko dentofobii. Odwiedzają one dentystę tylko wtedy, gdy problem ze zdrowiem już powstał. Charakteryzuje je to, że nie widzą swojego wpływu na powstanie tej sytuacji. A przecież osoba o takim sposobie myślenia jest częściej poddawana nieprzyjemnym zabiegom, z usunięciem zęba włącznie. Mechanizm ten powoduje błędne koło, bo negatywne doświadczenia są przyczyną unikania dentysty i problem się pogłębia.

 

Warto wspomnieć również o tym, że występowanie silnej próchnicy zębów może być lepszym wskaźnikiem późniejszego wystąpienia dentofobii niż same doświadczenia pacjenta związane z leczeniem dentystycznym.          

 

 

 

 

 

W tekście powołano się na artykuł „Dentofobia – jej przyczyny i sposób redukowania.”[w:] „Magazyn stomatologiczny”, nr 5/05, s. 76-78.